|
Της Ιωάννας Τζίκα
Στέλεχος Μονάδας Β1΄
Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων
Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής ΠΑΑ Ανταγωνιστικότητα
Ο πρωτογενής τομέας παραγωγής και συγκεκριμένα ο αγροτικός τομέας διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για την οικονομία στο σύγχρονο, παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον. Για την στήριξη της γεωργικής οικονομίας υιοθετήθηκε και εφαρμόστηκε μια Κοινή Αγροτική Πολιτική (Κ.Α.Π.) στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. με διάφορες ρυθμίσεις και κανόνες που αποβλέπουν στην διασφάλιση των ελαχίστων επιπέδων παραγωγής, στην αύξηση του βιοτικού επιπέδου, στην ενίσχυση της γεωργίας, στην βελτίωση των μεθόδων παραγωγής και στην προώθηση στην αγορά προϊόντων σε ανταγωνιστικές τιμές. Πολλοί, μάλιστα, θεωρούν την Κ.Α.Π. ως τη σημαντικότερη κοινή πολιτική της Ε.Ε., η οποία άλλωστε είναι ένα κεντρικό στοιχείο του θεσμικού συστήματός της και υπήρξε ο πρόδρομος της ενιαίας αγοράς που διασφαλίζει την ελεύθερη διακίνηση αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίου και ανθρώπων στα κράτη-μέλη της.
Οι αγροτικές περιοχές καλύπτουν το 90% του εδάφους της ΕΕ. Οι γεωργικές εκτάσεις και τα δάση διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο για την υγεία των αγροτικών οικονομιών και τη διαμόρφωση του αγροτικού τοπίου. Δεδομένου επίσης ότι το 60% του πληθυσμού των 27 κρατών μελών της ένωσης ζουν σε αγροτικές περιοχές, η αγροτική ανάπτυξη αποτελεί έναν από τους πλέον σημαντικούς τομείς πολιτικής.
Ο όρος αγροτική πολιτική περιγράφει ένα σύνολο νόμων και αποφάσεων σχετικών με τον αγροτικό τομέα ενός κράτους ή ενός συνόλου κρατών αλλά και νόμων σχετικούς με τις εξαγωγές των εγχώριων και τις εισαγωγές των ξένων γεωργικών προϊόντων (Σέμος Αναστάσιος, 2010).
Η παρέμβαση είτε από ένα κράτος είτε από ένα διεθνή οργανισμό, στα πλαίσια άσκησης αγροτικής πολιτικής, είναι συνηθισμένη ή μάλλον επιβεβλημένη. Οι σκοποί και οι στόχοι της είναι ποικίλοι και αποβλέπουν στην ορθολογική ανάπτυξη του αγροτικού τομέα, στην εξασφάλιση τροφίμων και στην εισοδηματική στήριξη του αγροτικού πληθυσμού (ibid).
Οι ιδρυτές της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) έχοντας επίγνωση της ανάγκης να συμπεριληφθούν οι γεωργικές αγορές στην μελλοντική κοινή αγορά που σχεδίαζαν, θέσπισαν στην ιδρυτική συνθήκη της ΕΟΚ την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ). Δηλαδή ένα σύνολο κανόνων και μηχανισμών που ρυθμίζουν την παραγωγή, το εμπόριο και την επεξεργασία των αγροτικών προϊόντων και στοχεύουν στη βιώσιμη ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών μέσω της επικουρικότητας, της πολύ-λειτουργικότητας και της πολύ-τομεακής προσέγγισης. Εκμεταλλεύεται τις ενδογενείς δυνατότητες των περιοχών, ενθαρρύνοντας την διαφοροποίηση και τη διατήρηση αλλά και διεύρυνση του κοινωνικού ιστού των αγροτικών περιοχών.
Η Κοινή Αγροτική Πολιτική αποτελεί την ενοποιημένη Αγροτική Πολιτική των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άρχισε να ισχύει το 1962, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ), προδρόμου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Σε όλη τη διάρκεια της πολύχρονης πορείας της, αποτέλεσε έναν από τους πιο σημαντικούς τομείς πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθορίζοντας το σύνολο των κανόνων και μηχανισμών, που ρυθμίζουν την παραγωγή, το εμπόριο και την επεξεργασία των γεωργικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Γενικότερα, βασίστηκε πάνω στις αρχές της αρχής της ενότητας των γεωργικών προϊόντων, της κοινοτικής προτίμησης και της χρηματοδοτικής αλληλεγγύης. Η ΚΑΠ στη πορεία της υπέστη αρκετές μεταρρυθμίσεις –κατά περιπτώσεις ριζικές- εξελισσόμενη ώστε να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της κοινωνίας.
Κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών ύπαρξης της ΕΕ, η ΚΑΠ αντιπροσώπευε ένα σημαντικό ποσοστό των δαπανών του προϋπολογισμού, πάνω από τα δύο τρίτα μερικές φορές. Η ΚΑΠ κοστίζει περίπου 55 δισεκατ. ευρώ ετησίως. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει το 40% του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ, που είναι μικρότερο από το 0,5% του ΑΕΠ της ΕΕ. Τώρα όμως μειώνεται το ποσοστό της ΚΑΠ επί του ΑΕΠ της ΕΕ και μάλιστα με πολύ ταχύτερο ρυθμό απ’ ό,τι οι δημόσιες δαπάνες της ΕΕ.
Κατεβάστε ολόκληρο το άρθρο σε μορφή word |
